Toegankelijkheid is geen keurmerk, het zijn vier dingen die vaak misgaan

Toegankelijkheid klinkt als iets voor specialisten, met een norm en een verklaring en een audit erbij. In de praktijk gaat het bijna altijd om vier dingen, en die kun je op je eigen site in een kwartier nakijken.

Contrast

Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond ziet er rustig uit op een goed scherm in een donkere kamer. Op een telefoon in de zon is het onleesbaar, en voor iemand met minder scherpe ogen is het dat altijd.

De norm vraagt een verhouding van 4,5 op 1 tussen tekst en achtergrond. Dat is te meten, en het is de enige van de vier waar je niet over kunt discussiëren.

Dit raakt niet alleen mensen met een beperking. Iedereen boven de veertig ziet minder contrast dan tien jaar eerder, en iedereen die buiten op zijn telefoon kijkt heeft er last van.

Bedienbaar met alleen een toetsenbord

Druk op je eigen site een paar keer op de tabtoets. Je hoort van link naar link te springen, en je hoort te zien waar je bent.

Blijft de rand onzichtbaar, dan kan iemand die geen muis kan gebruiken niet zien waar hij staat. Kun je bij het menu niet komen, of kun je een uitklapper niet openen, dan is dat deel van je site voor die bezoeker gesloten.

Dit is niet alleen voor mensen met een motorische beperking. Wie tijdelijk een arm in het gips heeft, zit in dezelfde situatie.

Koppen die alleen groot zijn gemaakt

Een schermlezer leest een pagina niet van boven naar beneden. Hij springt van kop naar kop, zoals jij met je ogen doet als je scant.

Dat werkt alleen als een kop ook echt als kop in de code staat. Is er alleen tekst dikker en groter gemaakt, dan is het voor een schermlezer een gewone zin en verdwijnt de structuur van je pagina helemaal.

Dit is de fout die je het minst ziet en die het meeste kapotmaakt.

Foutmeldingen die alleen een rood randje zijn

Een formulier dat een veld rood maakt zonder erbij te zetten wat er mis is, laat de bezoeker raden. Zit er een spatie te veel in het telefoonnummer? Is het e-mailadres afgekeurd? Moet er iets anders ingevuld worden?

Zet er in gewone taal bij wat er aan de hand is, en zet die tekst onder het veld waar hij over gaat. Kleur alleen is nooit genoeg, want iemand die kleurenblind is ziet dat rode randje niet.

Wat niveau AA betekent

WCAG is de richtlijn waar in Nederland naar verwezen wordt. Er zijn drie niveaus: A, AA en AAA. AA is het niveau waar de wetgeving naar wijst en waar iedereen het over heeft als hij zegt dat een site toegankelijk moet zijn.

AAA is bewust bijna niet haalbaar voor een gewone site. Dat is geen falen, dat is hoe de norm is opgezet.

Voor overheidsorganisaties en semipublieke instellingen is AA al verplicht. Voor bedrijven nog niet, maar de Europese toegankelijkheidsrichtlijn komt eraan en raakt onder andere webshops.

Nee, je site wordt er niet lelijker van

Dat is de vraag die we het vaakst krijgen. Het antwoord is nee. Genoeg contrast en een logische structuur maken een pagina meestal juist rustiger.

Wat wel sneuvelt zijn hele lichte grijstinten en tekst over een drukke foto heen. Dat is geen ontwerp dat je kwijtraakt, dat is ontwerp dat een deel van je bezoekers buitensluit.

Lees hoe wij een toegankelijke website bouwen, of een bestaande site nakijken.